Thế giới của
George W. Bush
Nếu
tổng thống Mỹ do người Tây Âu bầu ra thì chắc chắn John Kerry đã đắc cử rất
vẻ vang. Nhưng vì không phải như thế nên George W. Bush đã thắng lớn. Không
những ông vượt đối thủ khá xa mà đảng của ông còn gia tăng được đa số trong
cả Thượng Viện lẫn Hạ Viện.
Sự
thất vọng của người châu Âu không phải hoàn toàn vô lý. Tổng thống Mỹ không
phải chỉ lãnh đạo nước Mỹ mà, ở một mức độ nào đó, còn là người lãnh đạo của
thế giới.
Nét
nổi bật của Bush là sự nghịch lý. Ông là vị tổng thống Mỹ trong thế kỷ 20 ít
quan tâm và ít hiểu biết nhất về thế giới. Cho đến khi lên làm tổng thống,
ông rất ít khi ra khỏi nước Mỹ và tiểu bang Texas của ông. Kiến thức của ông
về địa lý và lịch sử thế giới biểu lộ sự sơ sài qua các cuộc phỏng vấn.
Nhưng Bush đồng thời cũng là vị tổng thống can thiệp mạnh nhất, bất chấp
Liên Hiệp Quốc nếu cần. Hơn thế nữa, ông can thiệp đúng. Bush đã có lý khi
tiến quân đánh dẹp bọn Taliban và chế độ hung bạo Saddam Hussein. Ông cũng
có lý khi gọi thẳng các chế độ Iran và Bắc Triều Tiên là những vương quốc
của tội ác, hay khi đe dọa Syria, hay khi chính quyền của ông lên án thẳng
thắn các vi phạm nhân quyền tại Trung Quốc, Miến Điện và Việt Nam. Các chế
độ độc tài bạo ngược cần được đương đầu một cách quyết liệt. Một tổng thống
hiền lành như Jimmy Carter đã không ngăn chặn được sự bành trướng của phong
trào cộng sản trong thập niên 1970. Tổng thống hào hoa phong nhã Bill
Clinton bất lực trước bọn khủng bố. Hoa Kỳ phải đảm nhiệm vai trò lãnh đạo
thế giới trong cuộc chiến tranh chống khủng bố và loại trừ các chế độ tội ác,
ngay cả nếu phải hy sinh phần nào sự phồn vinh. Bush không phải là một con
người uyên bác và phức tạp, nhưng ông có giác quan đúng, có khả năng suy
nghĩ và dám hành động. Vả lại, chống khủng bố và bảo vệ nhân quyền đòi hỏi
lòng tin và quyết tâm hơn là sự thông thái.
Người
ta cũng hơi quá đáng khi nói là Bush bị chống đối trên thế giới. Thực ra ông
chỉ bị chống đối tại Tây Âu và vì những lý do khác chứ không phải vì Bush
theo chủ nghĩa đơn phương. Một tổng thống rất "châu Âu" như J-F. Kennedy
cũng đã bị chống đối khi can thiệp tại Việt Nam. Sự chống đối của Tây Âu với
Hoa Kỳ có gốc rễ lịch sử của nó. Đó là sự tị hiềm với một quốc gia cùng một
văn hóa Thiên Chúa giáo với Tây Âu, do những người nghèo khổ và bị hất hủi
thành lập ra, nhưng đã vượt qua Tây Âu về mọi mặt. Với thời gian, Hoa Kỳ và
Tây Âu đã trở thành khác nhau : Hoa Kỳ vẫn là một nước Thiên Chúa giáo trong
khi Tây Âu đã trở thành vô thần và khó chịu trước một tổng thống Mỹ đi nhà
thờ và đọc kinh. Sự chống đối này sẽ chỉ chấm dứt khi nào người Tây Âu ý
thức được rằng họ và Hoa Kỳ đã tiến triển theo hai lộ trình khác nhau và đã
trở thành khác nhau, do đó họ không thể đòi hỏi Hoa Kỳ hành động giống như
họ. Trong một tương lai không xa có lẽ Hoa Kỳ sẽ gần gũi với một châu Á và
một Đông Âu đã dân chủ hóa hơn là với Tây Âu. Tiến trình này sẽ càng nhanh
hơn với George W. Bush.
Trong
chính trị, những giải pháp thận trọng nhất không chắc chắn là hay nhất. Mọi
người đều nhận xét George W. Bush không tài giỏi bằng cha ông, nhưng ông đã
hơn cha ở chỗ giữ được tòa Bạch Ốc. Có nhiều triển vọng ông cũng sẽ thành
lập được các chế độ dân chủ tại Iraq và Afghanistan, thay đổi bộ mặt của thế
giới Hồi giáo, và thế giới nói chung.
Thông
Luận
|