Xã luận
Bản án Phạm Hồng Sơn bộc lộ bối rối của chính quyền cộng sản
Thông
Luận
Phiên tòa phúc thẩm ngày 26-8-2003 đã
giảm án Phạm Hồng Sơn từ 13 năm xuống còn 5 năm tù giam.
Sự giảm án này đã khiến bản án và
phiên tòa trở thành lố bịch. Vì nhiều lý do. Trước hết,
chiếu theo điều 80, khoản 1 của bộ Luật hình sự được dùng làm
cơ sở để xét xử Phạm Hồng Sơn ghi trong cáo trạng như là cơ
sở duy nhất của vụ án thì nếu Phạm Hồng Sơn bị coi là vi
phạm điều này thì phải bị xử ít nhất 12 năm tù, còn nếu không
thì phải được coi là vô tội, phải được trả tự do tức
khắc và phải được bồi thường thiệt hại vì đã bị giam
giữ 18 tháng. Bản án 5 năm tù hoàn toàn vô lý. Nó có nghĩa là
Phạm Hồng Sơn không phạm tội gián điệp, mà cũng không phạm
tội gì khác vì tòa không hề đưa ra một tội danh nào khác, nhưng
vẫn bị bỏ tù. Bản án này nhục mạ chính pháp lý của chế độ
Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam.
Về tình thì cũng không có lý do đặc
biệt nào để giảm án cả. Phạm Hồng Sơn không hề tỏ ra
"thành khẩn ăn năn hối cải", trái lại anh còn có thái
độ thách thức hơn cả phiên tòa trước. Anh bỏ phòng xử, không
thèm tham dự phiên tòa.
Sự giảm án ngây ngô này chỉ có
một lý do, đó là ban lãnh đạo cộng sản đã nhượng bộ trước
áp lực của dư luận trong và ngoài nước. Vụ Phạm Hồng Sơn đã
gây ra phản ứng phẫn nộ ở một mức độ mà ban lãnh đạo
cộng sản không dự đoán, và sự phẫn nộ này đã đưa tới
những thiệt hại cụ thể cho chế độ. Việc Hoa Kỳ đánh thuế
64% trên cá tra Việt Nam xuất cảng sang Mỹ gây đe dọa phá sản
cho ngành nuôi cá tra tại Việt Nam mà không bị một phê phán nào
là một thí dụ. Việc quốc hội Mỹ có thể thông qua nghị
quyết nhân quyền tại Việt Nam là một thí dụ khác. Trước đây
tại Mỹ và Châu Âu vẫn thường có những tiếng nói từ các nhân
vật có uy tín kêu gọi hoặc khuyến khích hợp tác và giúp đỡ
Việt Nam. Những tiếng nói đó nay đã im bặt. Đợt đàn áp thô
bạo những người dân chủ cùng với những tội danh "gián điệp",
"tuyên truyền chống nhà nước" và những phiên tòa giả
tạo nhưng độc ác đã khiến chế độ cộng sản Việt Nam bị cô
lập rõ rệt.
Chính quyền Hà Nội đang bối rối
lớn. Họ phải nhượng bộ, nhưng lại không thể nhượng bộ,
phần vì sợ mất mặt thì ít, phần lớn hơn sợ hậu quả của
sự nhượng bộ. Trả lại tự do cho Phạm Hồng Sơn, Lê Chí Quang,
Nguyễn Vũ Bình, Phạm Quế Dương, Trần Khuê... là đương nhiên nhìn
nhận sự hiện diện của phong trào dân chủ có tổ chức trong nước
cũng như quan hệ hợp tác giữa những người dân chủ trong và ngoài
nước. Ban lãnh đạo cộng sản lo sợ viễn ảnh này. Nhưng nhượng
bộ nửa chừng như đối với Phạm Hồng Sơn không giải quyết
được gì cả, chế độ cộng sản Việt Nam vẫn bị lên án và
bị cô lập, trong khi các lực lượng dân chủ trong và ngoài nước
càng được khích lệ. Giải pháp tốt đẹp nhất cho đất nước
và cho cả đảng cộng sản là đừng sợ những người dân chủ,
là đối thoại với họ để tìm một giải pháp dân chủ hóa
hợp tình hợp lý cho đất nước. Nhưng giải pháp này đòi hỏi dũng
cảm, lương thiện và tầm nhìn, những đức tính mà những người
lãnh đạo Đảng Cộng Sản Việt Nam không có, họ đã lên được
địa vị quyền lực hiện nay nhờ những lý do ngược lại.
Điều đáng phẫn nộ nhất trong đợt
đàn áp này là dã tâm bóp chết hy vọng của đất nước. Phạm
Hồng Sơn, Nguyễn Vũ Bình, Lê Chí Quang là những biểu tượng
của ý chí cho một thế hệ trẻ mất định hướng và ý chí
trong một xã hội không còn niềm tin và hy vọng. Tương lai đất nước
sẽ ra sao khi một số lớn thanh niên tìm quên lãng trong rượu, khói
thuốc và ma túy.
Ban lãnh đạo đảng cộng sản đã
lầm to khi tưởng rằng có thể đánh gục dễ dàng những thanh niên
ưu tú đầu tiên dám đứng dậy. Chỉ trong một thời gian ngắn
Phạm Hồng Sơn, Lê Chí Quang, Nguyễn Vũ Bình đã trở thành những
biểu tượng của tuổi trẻ Việt Nam được cả thế giới bênh
vực. Họ phải hiểu rằng Quang, Sơn, Bình không hề cô lập, thông
điệp của họ đã đến với tuổi trẻ Việt Nam.
Họ cũng phải biết rằng vụ án
Phạm Quế Dương và Trần Khuê sắp tới sẽ còn gây chấn động
hơn nhiều.
Thông Luận