Xã luận:
Chống
chiến tranh hay chống Mỹ ?
Thông
Luận
Sự kiện nổi bật trong tháng 2 đã là
những cuộc biểu tình rầm rộ tại khắp các thủ đô Châu Âu
phản đối ý định của Hoa Kỳ tấn công lật đổ chế độ
Saddam Hussein tại Iraq. Không những đường phố mà ngay cả một
số chính phủ Tây Âu, nhất là Pháp và Đức cũng bày tỏ sự
chống đối với dự định của Hoa Kỳ.
Những lý cớ được đưa ra để
phản đối Hoa Kỳ có vẻ thiếu tính thuyết phục. Trước hết
luận điệu cho rằng Hoa Kỳ muốn đánh Iraq để chiếm các mỏ
dầu không nghiêm chỉnh. Giả thử Hoa Kỳ và các đồng minh có
lật đổ được chế độ Saddam Hussein và thay thế bằng một
chế độ dân chủ như họ muốn đi nữa thì các mỏ dầu đó
vẫn là của Iraq và dầu của Iraq có thể bán cho mọi nước, không
riêng gì Mỹ. Cùng lắm, với sự ổn định tại đây, giá dầu có
thể giảm xuống vài đô la mỗi thùng. Nhưng như thế cả thế
giới được lợi chứ không riêng gì Mỹ. Phải nghĩ rằng chính
phủ Mỹ đầy lòng từ thiện đối với thế giới mới có thể tưởng
tượng họ bỏ ra hàng trăm tỷ USD, và có lẽ hàng trăm sinh mạng
thanh niên để chỉ đem lại cho thế giới lợi ích khiêm tốn này.
Lập luận chống lại một cuộc
chiến tranh ngăn ngừa có trọng lượng hơn nhiều. Nhưng lập
luận này không đúng vững khi nó được đưa ra tại Châu Âu, nơi
mà hầu như mọi người và mọi quốc gia đều đã tiếc trong hơn
một nửa thế kỷ qua là đánh gục chế độ Đức quốc xã trước
khi nó gây ra những tội ác kinh khủng.
Sau đó là lập luận dựa trên đạo
lý quốc tế. Muốn tấn công Iraq phải có đồng thuận quốc tế
qua biểu quyết của Liên Hiệp Quốc, chứ một nước dù hùng
mạnh và có lý do chính đáng đến đâu cũng không thể đơn phương
quyết định. Đạo lý hay lý cớ để duy trì quan hệ thương mại
với chế độ Saddam Hussein đang rất có lợi cho Pháp, Đức và
một số nước Tây Âu khác ?
Một lập luận khác là tuy chế độ
Saddam Hussein bạo ngược và đáng ghét thực, nhưng thế giới không
thiếu những chế độ độc tài bạo ngược khác, làm sao đánh
hết được ? Lập luận này chỉ đúng nếu được dùng để bào
chữa cho thái độ thực dụng, nó không thể được dùng để
chống lại việc tấn công chế độ Iraq. Dầu sao ít nhất thế
giới cũng bớt đi một bạo chúa.
Còn có lập luận tôn trọng chủ
quyền quốc gia của Iraq. Lập luận này cũng rất giả tạo khi nó
được đưa ra tại Tây Âu, nơi đã khai sinh ra một chủ thuyết
mới, chủ thuyết "bổn phận can thiệp" đã được sử
dụng cách đây không lâu để tấn công chế độ của Milosevic
tại Nam Tư cũ.
Một nhà ngoại giao trứ danh của Tây
Âu, Talleyrand đã từng nói một câu để đời : "các diễn văn
có mục đích là để giấu giếm những lý do thực sự". Câu
nói này rất đúng vào lúc này. Sự thực Châu Âu chống Mỹ chứ
không phải chống chiến tranh và lý do căn bản của sự chống đối
này là sự ghen tức đối với sức mạnh áp đảo của Hoa Kỳ.
Nhưng Tây Âu cần xét lại chính mình.
Trước đây một thế kỷ nước Mỹ không mong muốn gì hơn là
được sống cô lập để xây dựng sự phồn vinh của riêng mình
dựa trên phúc lợi của tự do, dân chủ mà họ lấy làm nền
tảng dựng nước. Chính Tây Âu đã phát minh ra các chủ nghĩa
cộng sản, nazi và phát xít, đã gây ra hai cuộc thế chiến để
rồi phải nhờ Hoa Kỳ giải quyết. Cũng chính Châu Âu đã tạo ra
ra vấn đề Do Thái-Palestine và vấn đề Nam Tư, và cũng buộc Hoa
Kỳ phải giải quyết cho mình. Thế giới nên mừng rằng sức
mạnh áp đảo của Hoa Kỳ không nằm trong tay một nước như Trung
Quốc, Nga, hay ngay cả Pháp và Đức. Hậu quả sẽ rất bi thảm.
Thái độ chống Mỹ trong mọi trường
hợp có thể đưa đến hậu quả tai hại là Hoa Kỳ có thể lùi
về chủ nghĩa cô lập hoặc ngược lại bất chấp mọi phê phán
mà cho là đằng nào cũng không công bình.
Nói như thế không phải là Hoa Kỳ luôn
luôn có lý. Họ đã làm nhiều sai lầm. Trong hiện tại họ chưa
chứng minh được rằng một cuộc tấn công Iraq là thực sự cần
thiết và cấp bách.
Điều may mắn nhất cho thế giới là
tên bạo chúa Saddam Hussein biết sợ và tự ý rút lui. Hắn đã gây
ra quá nhiều tội ác và hắn cũng quả nhiên là một đe dọa cho
an ninh thế giới. Nhưng nếu được như vậy thì cũng là do áp
lực của Hoa Kỳ chứ không phải do thái độ dùng dằng của Tây
Âu.
Thông
Luận