Việt
Nam : Đất nước của các cộng đồng ?
Ya
Biloh
Việt Nam là một quốc gia đa chủng
gồm 54 sắc dân anh em. Dân số 80 triệu người, đông nhất là dân
tộc Kinh, 88% dân số, số còn lại là các sắc tộc thiểu số.
Tuy là thiểu số nhưng địa bàn sinh trú của các cộng đồng
thiểu số lại trải rộng trên 80% địa bàn toàn quốc.
Về địa bàn cư trú, những nhóm sắc tộc thiểu số này
sinh sống xen kẻ với nhau trên cùng một khu vực với những nhóm
các sắc tộc thiểu số khác, phần lớn tập trung dọc các vùng
biên giới Việt - Trung, Việt - Lào và Việt - Miên. Tuy ở những
địa vực khác nhau, những nhóm sắc tộc thiểu số cùng chung
nguồn gốc ngôn ngữ và nhân chủng thường tìm đến nhau để
trao đổi, hợp tác, bảo tồn, phát huy văn hóa cổ truyền vì sự
sống còn của giống nòi.
Trong kỳ họp quốc hội khóa 11 ngày
31-7-2002, chủ tịch quốc hội Nguyễn Văn An công bố danh sách 39 dân
biểu sắc tộc để thành lập một Hội Đồng Dân Tộc. Đứng đầu
cơ quan này là chủ tịch Tráng A Pao, với các phó chủ tịch là các
bà Bùi Thị Bích, Nguyễn Thị Nương và các ông Y Ly Niê Kđăm, Mã
Điền Cư, Huỳnh Đảm, Thạch Tịnh.
Quốc hội là cơ quan quyền lực cao
nhất, soạn thảo hiến pháp, ban hành các luật lệ về chính sách
dân tộc. Về nội dung, chính sách này tương đối hợp tình hợp
lý, đáp ứng phần nào khát khao của đồng bào sắc tộc từ
bấy lâu nay mong đợi trong tuyệt vọng. Nhưng trong thực tế, ác
chính quyền xã, huyện, tỉnh trên Tây Nguyên đã không những không
thực thi nghiêm túc các luật lệ do chính quốc hội và trung ương
ban hành mà còn đàn áp không cho đồng bào sắc tộc Tây Nguyên phát
biểu nguyện vọng.
Đồng bào sắc tộc Tây Nguyên ước
nguyện gì ? Họ chỉ muốn chính quyền thật lòng nâng đỡ họ để
bắt kịp đà tiến bộ chung của đất nước, đặc biệt là trong
các lãnh vực xã hội, giáo dục, y tế. Họ muốn chính quyền đào
tạo cấp bách thanh niên sắc tộc để trở thành những công nhân,
chuyên viên kỹ thuật phục vụ lại buôn làng của họ. Chỉ
giản dị thế thôi. Nhưng phải thành thật mà nói, đây chỉ là
giấc mơ, có thể có và cũng có thể không. Chính quyền trung ương
vẫn thiên vị, ưu ái các thành phần sắc tộc thiểu số miền
Bắc hơn các sắc tộc thiểu số Tây Nguyên. Tại sao cùng chung
một qui chế, một chính sách lại có sự phân biệt đối xử ?
Muốn có hòa bình trên Tây Nguyên, Hà
Nội nên có thái độ rõ rệt về chính sách sắc tộc và sinh
hoạt dân chủ. Dân chủ không phải là hàng quốc cấm, dân chủ là
quyền căn bản mà mỗi công dân có quyền được hưởng. Không nên
khơi dậy lại hận thù dân tộc của quá khứ. Không nên tiếp
tục đàn áp người thiểu số trên Tây Nguyên, con cháu của họ
không quên đâu, họ sẽ nhớ đời đời.
Việt Nam rất thuận lợi cho sự hội
nhập của mọi cộng đồng dân tộc vì có tiếng Việt là ngôn
ngữ chung. Vấn đề là thi hành chính sách hòa giải và hòa hợp dân
tộc một cách thành tâm. Chỉ có hòa giải, đối thoại và thỏa
hiệp mới tìm được giải pháp tốt đẹp nhất cho cả đôi bên.
Ya Biloh (Cheo Reo, Việt Nam)