Thế Giới Quanh Ta: Thị trường bất động sản: trái bom nổ chậm (Nguyễn Minh) (TL 249)
Đăng ngày 16/07/2010 lúc 06:49:44 EDT
Đề tài: Mô hình Trung Quốc
|
 
“… bong bóng bất động sản tại Trung Quốc có thể nổ bùng bất cứ lúc nào và sẽ vô cùng dữ dội …”
Thị trường bất động sản: trái bom nổ chậm
Nguyễn Minh
Ngay khi hội nghị thượng đỉnh G8 vừa kết thúc tại Hunsville, Canada, ngày 27-6-2010 hội nghị thượng đỉnh Toronto liền khai mạc. Trong những cuộc đàm phán, ông Ma Xin, chủ tịch Ủy ban phát triển và cải tổ quốc hội quốc tế, cho biết Trung Quốc chấp nhận thả nổi đồng nhân dân tệ (CNY) nhưng nói rằng Trung Quốc làm chủ đồng tiền của mình và "không chịu một áp lực nào". Đây là một nhượng bộ rất đáng kể vì Bắc Kinh từ chối điều chỉnh đồng tiền này trong suốt hai mươi năm qua.
Tại sao nhượng bộ trong lúc này trong khi chỉ số tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc vẫn tiếp tục gia tăng ?
Tại vì Trung Quốc không thể sống mãi với ảo tưởng phát triển vĩnh cửu, nền kinh tế Trung Quốc đang để lộ nhiều dấu hiệu khủng hoảng mà nguy ngập nhất là sự sụp đổ của thị trường bất động sản. Từ đầu năm 2010 tới nay, Bắc Kinh đã ban hành nhiều biện pháp hành chánh và tài chánh để hạn chế việc cung cấp tín dụng mua bất động sản. Chỉ trong riêng tháng 4-2010, các ngân hàng Trung Quốc đã cho vay hơn 100 tỷ USD (774 tỷ CNY), tăng hơn 20% so với năm trước, để dân chúng mượn mua nhà. Trong nửa cuối năm này, nhiều biện pháp hạ nhiệt cơn sốt bất động sản sẽ được ban hành trên khắp lãnh thổ Trung Quốc.
Ước muốn là một chuyện, làm được hay không là chuyện khác. Cũng nên biết, nhà đất đối với người Trung Quốc không phải chỉ đơn thuần là một của cải, nó còn là một niềm hãnh diện. Sự thành công hay giàu có của một người được thể hiện qua số bất động sản có trong tay. Có nắm vững dữ kiện này mới hiểu tại sao Bắc Kinh dồn mọi cố gắng nhằm hạn chế sự nổ tung của quả bong bóng bất động sản.
Cơn sốt nhà đất
Giữa lúc thị trường bất động sản tại các quốc gia phương Tây đang còn khốn đốn sau cuộc khủng hoảng tài chánh năm 2008, trị giá nhà cửa trong các đô thị lớn tại Trung Quốc tăng cao như chưa bao giờ thấy. Theo thống kê của chính quyền Bắc Kinh, từ tháng 3-2009 đến tháng 3-2010, giá bất động sản tại Trung Quốc đã tăng từ 11,7% lên 12,8% trong tháng 4. Riêng đảo du lịch Hải Nam, con số này đã vượt trên 50%.
Sự gia tăng này vượt quá sức chịu đựng của một gia đình bình thường. Tại Bắc Kinh, trị giá một căn nhà nhỏ trong một khu chung cư bằng tổng lợi tức của cả gia đình trong 10 năm. Cũng nên biết, tại Pháp trị giá một căn nhà nhỏ (appartment) trong một chung cư bằng tổng lợi tức 5 năm làm việc của một gia đình ở vùng ngoại ô Paris, từ 3 đến 4 năm làm việc nếu trong các thành phố khác. Tại Tây Ban Nha, quốc gia đang khốn đốn về nhà đất, con số này là 7 năm.
Sự gia tăng giá nhà cửa một cách bất bình thường này rất là báo động, bong bóng bất động sản tại Trung Quốc có thể nổ bùng bất cứ lúc nào và sẽ vô cùng dữ dội, dư luận dự đoán rằng nó còn trầm trọng hơn cơn sốt subprime nhà đất tại Hoa Kỳ năm 2008. Chỉ cần một tin đồn, hay sự suy sụp của một ngân hàng nhỏ cũng đủ để tạo một cuộc khủng hoảng tài chánh lớn. Riêng tại Trung Quốc, vì không thường xuyên tiếp cận với khủng hoảng, sự sụp đổ trị giá nhà đất còn kéo theo hỗn loạn xã hội. Đây là cơn ác mộng mà không một chính quyền Trung Quốc nào dám nghĩ tới, vì không ai lường đoán được những gì xảy ra sau đó.
Để giảm thiểu nguy cơ sụp đổ này, Bắc Kinh đã yêu cầu các ngân hàng không cho những ai đã làm chủ một căn nhà vay tiền mua căn nhà thứ hai, phải ký quỹ ít nhất 30% trị giá của căn nhà muốn mua nếu là căn nhà đầu tiên dưới 90 m2, và 50% nếu là căn nhà thứ hai. Ngoài ra người mua phải chứng minh đã đóng thuế ít nhất một năm tại địa phương nơi muốn vay tiền mua nhà. Thật ra những biện pháp này chỉ như hạ cát giữa sa mạc trong cố gắng ngăn chặn nạn đầu cơ nhà đất đang phát triển với một tốc độ siêu thanh mà nhiều chính quyền địa phương tuyên bố bất lực.
Một cách cụ thể, cuộc chạy đua mua nhà đất tại Trung Quốc xuất phát từ một niềm tin giản dị: mua nhà tậu đất là củng cố tương lai. Người Trung Quốc thường nói: chim có tổ, người có ổ (nhà). Nhà là biểu hiện của thành công và ổn định. Chính vì thế, khi điều kiện đã khá dồi dào người ta đổ xô nhau đi mua nhà. Mua để ở hay mua để bán lại là một chuyện khác, vấn đề là làm sao để mọi người nhìn nhận mình có nhà.
Ban lãnh đạo Bắc Kinh đã đánh giá lầm dân tộc của họ. Khi tung hơn 500 tỷ USD trong năm 2009 để khuyến khích dân chúng vay để tiêu xài nhằm khuyến khích tái sản xuất, người Trung Quốc vay tiền để đầu cơ nhà đất và chờ cơ hội để bán lại với giá cao hơn để kiếm lời, hay làm vật thế chấp để vay thêm tiền mua những căn nhà khác, rồi bán lại với giá cao hơn và vay thêm tiền để xây nhà mới. Cái vòng lẩn quẩn này phải đến hồi chấm dứt, vì khi truy tìm sự bảo đảm các ngân hàng chợt khám phá rằng không còn ai đủ khả năng để trả nợ. Tất cả mọi người đang sống trong cơn mộng ảo.
Đầu tư vào nhà đất
Lợi tức bình quân đầu người hiện nay tại Trung Quốc còn rất thấp. GDP đầu người năm 2009 khoảng 3.400 USD. Phải nhìn nhận thành tích này là một cố gắng phi thường của dân chúng và chính quyền Trung Quốc. Nhưng với một lợi tức khiêm nhường như thế, khó một ai có thể mua được một căn nhà để ở trong bất cứ thành phố nào.
Vậy ai là những người vay tiền của các các ngân hàng? Không ai xa lạ: đó là những thành phần đặc hưởng quyền lợi của đảng và nhà nước: các tập đoàn kinh tế quốc doanh và những viên chức nhà nước tham nhũng. Bên cạnh đó, nếu biết mua chuộc các chính quyền địa phương, giới trung gian cũng có thể vay những khoản tiền lớn để đầu tư vào nhà đất để sau đó bán lại và chia nhau tiền lời.
Hiện nay, trong thị trường bất động sản tại Trung Quốc có hai nhóm đầu tư nhà đất khá nổi bật: Thiên phương đoàn (nhóm làm giá bất động sản ở thành phố Ôn Châu, tỉnh Triết Giang; Muội lão bang có nhiều mỏ than nhỏ ở tỉnh Sơn Tây.
Nhóm Ôn Châu không những sở hữu nhiều nhà đất mà còn làm chủ các xí nghiệp sản xuất vừa và nhỏ thuộc các ngành giầy dép đến bật lửa, nút áo, dụng cụ điện khí. Trong tháng 2 vừa qua, khi hay tin đang có khủng hoảng nhà đất tại Dubai, hơn 20 nhà kinh doanh nhỏ của tập đoàn Ôn Châu đã làm thế giới rất kinh ngạc khi bay qua Liên hiệp các tiểu vương quôc Ả Rập thống nhất (UAE) mua lại những bất động sản đang bán với hạ giá.
Nhóm Muội lão bang ở Sơn Tây, nhờ giá than đá liên tục gia tăng trong hơn 5 năm qua, đã trở thành một tập đoàn đầu tư nhà đất khổng lồ. Nhóm này có thể bỏ tiền ra mua cùng một lúc 5, 6 chung cư, hay đầu tư xây dựng những nhà chọc trời (buynh đinh) làm văn phòng, cửa hiệu... trong các thành phố lớn.
Sự thành công nhanh chóng của hai nhóm này đã gây ra một phong trào đầu tư và kinh doanh bất động sản rộng khắp Trung Quốc. Ban đầu là những công nhân viên chức nhà nước được phép mua "nhà phúc lợi" (nhà của công ty) với giá rẻ để bán lại với giá cao gấp 10 lần. Từ đó nảy sinh phong trào truy lùng những khu nhà phúc lợi để mua đi bán lại kiếm lời. Những người khác, nhờ quen biết lớn, vay tiền của các ngân hàng nhà nước để mua những căn nhà trong các khu chung cư rồi cho thuê lại. Nhiều gia đình có cuộc sống khá giả nhờ tiền cho thuê những căn hộ thứ hai, thứ ba ngoài căn nhà chính mà họ đang ở; tiền cho thuê nhà được dùng để trả nợ mượn ngân hàng.
Để hạn chế nạn đầu cơ nhà đất kiểu này, chính quyền Trung Quốc buộc người mua căn nhà thứ hai phải ứng trước 50% trị giá căn nhà muốn mua. Tuy nhiên nạn đầu cơ mua hai, ba căn nhà để cho thuê không những không suy giảm mà còn có chiều hướng gia tăng.
Nạn đầu cơ bất động sản tại Trung Quốc xuất phát từ động cơ làm giàu bằng mọi giá. Sau cú sốc Lehman Brothers năm 2008, đồng USD bị mất giá khiến giới đầu cơ ngoại tệ tại Trung Quốc bị lỗ nặng, không một doanh nhân Trung Quốc nào muốn mua thêm công trái phiếu của Mỹ nữa. Số ngoại tệ thặng dư được dùng để mua nhà đất. Theo luật cung cầu, số tiền bỏ ra quá nhiều (cầu) mà số hàng có sẳn (cung) quá ít, giá nhà đất tăng lên là chuyện bình thường...
Nhưng tại Trung Quốc sự gia tăng này không bình thường. Giới đầu cơ nhà đất không coi việc mua nhà đất là một dịch vụ kinh doanh mà là một canh bạc. Người ta mua nhà không phải để ở mà để đánh cuộc, nó tương tự như như mua một tấm vé số. Chính vì thế, giới quan sát quốc tế đã rất ngạc nhiên khi thấy các nhà chọc trời mọc lên như nấm, ở khắp mọi nơi và các phòng ốc đều đã bán hết, nhưng ít thấy nơi nào có người ở, hay được thuê làm văn phòng. Thì ra người Trung Quốc mua bất động sản để chờ thời, đợi lúc giá lên cao hơn để bán lại: nếu hên thì lời, nếu xui thì lỗ. Đầu tư (hay đầu cơ) vào nhà đất tại Trung Quốc còn xuất phát từ một quan niệm rất xa xưa của một xã hội nông nghiệp: giàu nhờ dất, nhà nào có nhiều ruộng đất nhà đó có phúc và có uy tín trong thôn làng. Hiện nay, đại đa số các cấp lãnh đạo đảng cộng sản Trung Quốc đều xuất thân từ giai cấp nông dân nên còn rất gắn bó với đất.
Một hiện tượng ít thấy tại những nơi khác là doanh nhân Trung Quốc dùng tiền nhàn rỗi để mua nhà đất thay vì mua bán chứng khoán, như tại những quốc gia phát triển phương Tây và Đông Á khác.
|  | | Người ta mua nhà không phải để ở mà để đánh cuộc |
Đất, một nguồn lợi mới
Điều khá kỳ dị tại Trung Quốc là không có tư nhân nào có đủ vốn và khả năng để kinh doanh nhà đất. Cho đến một ngày rất gần đây, lãnh vực này được dành riêng cho 5 đại công ty quốc doanh, chiếm 45% tiền lời của tất cả các công ty Trung Quốc: Ngân hàng công thương Trung Quốc, Ngân hàng xây dựng Trung Quốc, Ngân hàng Trung Quốc, Petrochina và Shimopec. Giới bình dân gọi những đại xí nghiệp này là anh cả, được bảo đảm luôn luôn có lời nhờ được hưởng nhiều quy chế đặc biệt của chính quyền Trung Quốc. Kế đến là các xí nghiệp quốc doanh thuộc ngành thông tin và thực phẩm được ưu đãi. Còn chứng khoán của các công ty tập trung đông nhất trong các ngành điện gia dụng, khí cụ điện tử, xe ô tô chỉ mang lại một mức lời thấp chỉ đủ để duy trì tái sản xuất mà thôi.
Từ thập niên 1990 đến nay, Trung Quốc vẫn tiếp tục áp dụng mô hình phát triển kinh tế dựa vào các công ty bán nhiều để chiếm thị phần với lời ít. Với thời gian, lương nhân công ngày càng cao, mức lời đã giảm hẳn. Để bù lại sự mất mát này, các công ty quốc doanh Trung Quốc đầu tư vào bất động sản để kiếm lời. Nhờ có uy tín, tiếng tăm và độ tín dụng cao, những công ty quốc doanh này tập trung mua những khu đất gần mặt tiền đường lộ, thuận lợi cho việc di chuyển để bán lại cho các công ty dịch vụ khai thác bất động sản. Có công ty tự xây dựng các cao ốc để cho thuê hay bán các văn phòng cao cấp cho các công ty nước ngoài. Sự cạnh tranh gay gắt giữa các công ty và tập đoàn quốc doanh trong việc truy lùng đất mới khiến giá nhà đất gia tăng đến độ chóng mặt, giá một mét vuông tại nhiều nơi cao hơn giá đất tại Tokyo, New York hay Paris. Trước sự lộng hành của các công ty và tập đoàn kinh tế nhà nước, trong tháng 3-2010 vừa qua Bắc Kinh đã ra lệnh cấm 78 doanh nghiệp trực thuộc trung ương kinh doanh bất động sản.
Tại các quốc gia phát triển, doanh nhân thường đầu tư vào các thị trường chứng khoán, thứ nhất là để bảo đảm nguồn vốn lâu dài, thứ hai là để thu lợi nhanh nếu đầu tư đúng chỗ. Trường hợp này càng đúng hơn đối với Trung Quốc, một quốc gia đang phát triển và rất cần nguồn vốn để tái đầu tư. Nhưng thực tế đã không như vậy, người Trung Quốc cho rằng đầu tư vào thị trường chứng khoán không lời nhiều bằng kinh doanh nhà đất. Họ cho rằng cổ phần xí nghiệp tung vào thị trường chứng khoán là ảo, không có thật vì không thể sờ mó được, ngược lại đầu tư vào nhà đất là rất cụ thể, ai cũng có thể hình dung căn nhà hay cuộc sống của mình trong tương lai trên khu đất đó. Chọn lựa này đã gây rất nhiều khó khăn cho các xí nghiệp vừa và nhỏ trong việc gia tăng nguồn vốn. Những công ty xí nghiệp nhà nước cũng không thể huy động một nguồn vốn cao để đầu tư vào nghiên cứu, khai thác những trang thiết bị mới, và cản trợ mọi cố gắng thu mua hay hợp tác với doanh nghiệp nước ngoài.
Không những thế, nguồn tiền nhàn rỗi còn trôi vào những lãnh vực lạc hậu như đầu cơ hành tỏi, tiêu, đậu nành, đậu xanh khiến giá của những hàng hóa nông nghiệp chưa chế biến tăng lên một cách bất bình thường. Lý do là từ một vài năm vừa qua, nguồn lương thực phẩm của Trung Quốc bị nhiễm độc nặng do các loại hóa chất thải ra quanh các vùng canh tác, chỉ tỏi, đậu nành và tiêu là không bị nhiễm độc nên rất được dân chúng ưa chuộng, do đó có thể bán lại với giá rất cao. Thật tế đã đúng như vậy, chỉ riêng trong tháng 5-2010 giá các loại "nông sản trong sạch" này đã tăng lên hơn 100%. Trước sự gia tăng này, những mặt hàng nông phẩm khác như gạo, bột mì cũng tăng theo khiến đời sống của dân chúng vốn đã khó khăn càng khó khăn hơn.
Cách biệt quyền lợi giữa đất đô thị và đất nông thôn
Một sự kiện ít ai hiểu nổi là đất đai canh tác tại Trung Quốc còn rất nhiều nhưng không tìm đâu ra đất để canh tác. Hiện tượng nông dân rời bỏ nông thôn ra thành thị tìm việc ngày càng gia tăng báo hiệu một tình trạng chẳng lành: bất ổn chính trị và xáo trộn xã hội. Số nông dân lang thang trong các đô thị đã trên 200 triệu người, và sẽ còn tăng thêm trong những năm sắp tới. Lý do là những vùng đất canh tác tốt cạnh những thành phố lớn đều bị trưng thu hay trưng mua với giá rẻ mạt, nông dân không còn đất bị đẩy ra thành phố tìm việc. Tại nhiều nơi, nông dân bị các quan chức chính quyền địa phương cướp luôn đất đai canh tác một cách trắng trợn.
Theo hiến pháp Trung Quốc, "đất đai thuộc quyền sở hữu của nhà nước", những vụ mua bán đất đai thực ra chỉ là chuyển nhượng quyền sử dụng đất trong thời hạn từ 50 đến 70 năm. Tuy có kỳ hạn nhưng nếu biết xoay sở quyền sử dụng sẽ được gia hạn thêm, quyền sở hữu đã gián tiếp được thừa nhận. Nguyên tắc là như vậy, nhưng khi thi hành thì sự khác biệt về quyền lợi rất lớn.
Lấy thí dụ của một cư dân sinh sống trong một đô thị lớn, như khu ngoại ô phía Bắc Thượng Hải. Cư dân này có toàn quyền bán bất động sản của mình, nghĩa là căn nhà nhỏ trong một cao ốc chung cư, dĩ nhiên là theo thời giá. Nếu chẳng may căn nhà đó nằm trong vùng bị tái khai thác, như trường hợp những căn nhà nằm trong khu vực xây dựng Hội Chợ Thượng Hải 2010, cư dân đó được chính quyền địa phương mua lại căn nhà theo thời giá hay được thay thế bằng một ngôi nhà khác tương dương. Về điểm này, quyền lợi của cư dân tại các đô thị lớn của Trung Quốc được đảm bảo như những cư dân sinh sông tại Nhật hay Âu, Mỹ.
Tại nông thôn thì ngược lại, những đảm bảo này không được ứng dụng. Nông dân Trung Quốc không được hưởng quyền lợi tương tự như cư dân thành thị. Theo nghĩa rộng, đất nông nghiệp là đất công, nghĩa là thuộc quyền sở hữu của nhà nước. Tìm hiểu sâu hơn nữa, người ta mới khám phá thêm đây không phải đất do nhà nước quốc hữu mà thuộc quyền sở hữu tập thể địa phương. Nếu người nông dân rời bỏ nông thôn, phần đất mà họ canh tác sẽ bị chính quyền địa phương thu lại mà không phải đền bù. Nhiều nông dân khôn ngoan đã chuyển quyền canh tác cho người khác trước khi rời bỏ nông thôn ra thành thị, khi hay biết chính quyền địa phương liền cử người đến tịch biên và bị phản kháng dữ dội.
Trong những năm 1950 và 1960, Đảng Cộng Sản Trung Quốc tiến hành cải tạo xã hội, nông thôn được tập đoàn hóa (hợp tác xã rồi nhân dân công xã), các phương tiện sản xuất thuộc quyền sở hữu tập thể. Đất đai canh tác nông nghiệp của nông dân bị đưa vào hợp tác hóa, người nông dân biến thành đội viên sản xuất trong nhân dân công xã. Đất đai nông nghiệp thuộc quyền sở hữu của địa phương. Sáu mươi năm đã trôi qua, tình trạng này cho tới nay vẫn không thay đổi. Rời bỏ nông thôn là rời bỏ đất, là rời mất quyền lợi.
Trước sự chống đối của nông dân, các chính quyền địa phương chấp nhận đền bù quyền khai thác đất đai bằng cách trợ cấp một số tiền tương đương với lượng nông phẩm sản xuất trên miếng đất đó trong một năm. Nói tóm lại, số tiền bồi thường này chỉ mang tính tượng trưng, khoảng 10,000 CNY (khoảng 1,500 USD). Nếu phần đất này ở đô thị, người bị đổi nhà sẽ được đền khoảng 175,000 USD, tức gấp 100 lần. Khác biệt một trời một vực.
Thêm vào đó, trước đà công nghiệp hóa rừng rú, các chính quyền địa phương cấu kết với giới đầu cơ nhà đất đua nhau trưng thu đất đai nông nghiệp để xây dựng khu công nghiệp hay nhà cửa. Đây là mối lo lớn nhất của đảng cộng sản cầm quyền, vì mầm bất ổn chính trị và rối loạn xã hội xuất phát từ đây. Tại nhiều nơi, nông dân lật và đốt xe của cảnh sát và đương đầu với các lực lượng công an đến đàn áp. Như đổ thêm dầu vào lửa, nhiều cán bộ tham nhũng ngồi trên những loại xe đắt tiền nhởn nhơ chạy qua chạy lại trước sự nghèo khó chung của đất nước. Sự bất mãn của dân chúng Trung Quốc chỉ chực chờ bùng lên mà không ai lường trước được hậu quả. Mỗi năm có trên 500,000 vụ chống đối của nông dân trên khắp lãnh thổ Trung Quốc.
Bất ổn chính trị và rối loạn xã hội
Số nông dân rời nông thôn ra thành thị ngày càng đông đẻ ra một vấn nạn mới cho Trung Quốc: nạn nhà ổ chuột.
Khi rời bỏ nông thôn, người nông dân chấp nhận bị mất đất đai canh tác, tức mất nguồn lợi tức ở nông thôn. Khi bị mất việc, ít ai chịu về lại nông thôn sinh sống. Đại đa số chấp nhận cuộc sống bấp bênh tại đô thị, nghĩa là sống trong những khu nhà ổ chuột. Con cái của những người này, được sinh ra lớn lên trong các đô thị, không hề biết đến nông thôn và sẽ là một gánh nặng mới cho chính quyền nếu không tìm ra một giải pháp xứng đáng. Tình trạng này rất là báo động vì hơn 70% dân số (900 triệu người) sinh sống trong các đô thị, trong đó hơn 50% dưới 25 tuổi. Muốn cho cuộc sống của thế hệ trẻ này ổn định, một mặt chính quyền phải tạo ra công ăn việc làm, mặt khác phải bảo đảm nguồn lương thực cho các thành phố lớn. Điều quan trọng là phải sớm chuyển hộ khẩu nông thôn thành hộ khẩu đô thị. Kế là gia tăng khẩn cấp nước uống, lương thực, thực phẩm, trong khi nông thôn đang khan hiếm lao động để canh tác nông nghiệp.
Cái gì sẽ xảy ra khi khối 900 triệu người này đòi công ăn việc làm và phân chia lại lợi tức? Phải tung thêm tiền để cứu nguy.
Như trong cái vòng lẩn quẩn, tung tiền ra để cứu nguy xã hội, xã hội mượn tiền để đầu tư nhà đất, vay mượn nhiều làm giá nhà đất gia tăng, dân nghèo bất mãn vì không mua nổi, bất mãn sinh ra bạo loạn, chính quyền lại tung tiền để tạo ra công ăn việc làm, người ta vay tiền đó để đầu cơ nhà đất v.v.
Huyền thoại nhà đất đang sụp đổ tại Trung Quốc, ai cũng lo sợ một cuộc khủng hoảng tài chánh lớn xảy ra sau ngày 31-10-2010 khi khi Hội Chợ Thượng Hải đóng cửa. Làm sao trả được những khoảng tiền khổng lồ lên đến hàng ngàn tỷ USD vay của ngân hàng?
Huyền thoại giàu có nhờ đất đai đang sụp đổ. Trái bom nhà đất có thể nổ ra bất cứ lúc nào khi một cơ quan tín dụng tuyên bố phá sản. Hiện nay số nợ khó đòi của các ngân hàng Trung Quốc đã lên đến hàng ngàn tỷ USD. Một tương lai đen tối đang hiện ra trước mắt.
Nguyễn Minh
(Tokyo) © Thông Luận 2010
|
|
| |
|
• 
