  Kinh tế Việt Nam: Cần máu rắn!
Kế hoạch cứu nguy cho thị trường xuất khẩu
The Economist “… Tình hình của những tuần qua cho thấy ước đoán của ông ta nghe có vẻ như là của người bán mỡ rắn hơn là máu rắn…”
Thương mại vẫn đang phát đạt ít ra là đối với một doanh nhân Việt Nam: một bà già đội nón lá truyền thống có quầy hàng bên đường nằm đối diện với cái Trung Tâm Giao Dịch Chứng Khoán Hồ Chí Minh non trẻ. Bà ta gia công hàng bằng cách dùng kéo cắt cổ những con rắn lục nhỏ và hứng máu chảy vào trong những chai nhựa. Nhiều đấng mày râu Việt Nam tin là uống máu rắn sẽ đem lại sự may mắn và làm tăng lực trong phòng the. Bà bán hàng nói rằng trong thời buổi này thì phải bán thêm nhiều thứ khác; quả nhiên, bà còn bán cả mấy con rùa kiểng. “Ai ai cũng âu lo không biết ngày mai sẽ ra sao”.
Đà suy trầm kinh tế toàn cầu đang có ảnh hưởng dai dẳng đối với nền kinh tế đã từng được khởi sắc nhờ vào xuất khẩu của Việt Nam. Hàng hóa gia dụng bị ế ẩm vì những người trung lưu, tầng lớp phát triển nhanh nhất, không còn sức mua. Các cửa hàng điện tử cho biết mãi lực vào mùa Tết Nguyên Đán giảm 50% so với năm ngoái. Hiệp hội thương nghiệp ngành xe hơi thì báo cáo là vào Tháng Giêng mức bán bị sụt tới 68% cùng thời kì năm ngoái.
Cũng giống như Trung Quốc, Việt Nam đã tập trung vào xuất khẩu nhằm thay đổi nền kinh tế lạc hậu, khép kín của mình. Năm ngoái thì nó gặp chướng ngại lớn. Tuy chính phủ nhận được những tán thưởng trong việc kiềm chế lạm phát lan tràn, đã lên tới 28% so với thường niên vào Tháng Tám, nhưng Việt Nam bị vuột sức cầu lớn từ phương Tây. Xuất khẩu giảm 5,1% so với thường niên vào hai tháng đầu năm 2009, với hàng điện tử sụt 13,7% và giày dép sụt 7,3%.
|  | | Tỉ lệ giữa xuất khẩu (export) và
nhập khẩu (import) trong thập niên qua |
Đó là lý do tại sao chính phủ bây giờ đang cố nhóm lại cái bếp lửa mà nó đã tạt nước vào. Chính phủ có kế hoạch tăng chi tiêu 23% năm nay (gần 100 ngàn tỉ đồng Việt Nam, tương đương 6 tỉ đô la Mỹ, khoảng 6% Tổng sản lượng Quốc gia). Khoảng 1 tỉ đô la trong số này sẽ trợ cấp cho những hãng xuất khẩu đang hụt vốn. Ngân hàng trung ương thông tin là dự toán trong tháng đầu các ngân hàng thương mại sẽ cho vay ra khoảng 93 ngàn tỉ đồng.
Ước lượng khoảng 500.000 công nhân bị mất việc năm ngoái, và chính phủ tính là sẽ còn thêm khoảng 400.000 người nữa bị mất việc trong năm 2009. Đây là những con số đầy đe doạ đối với một nền kinh tế non trẻ đang cần 1 triệu việc làm hàng năm để cung ứng cho nguồn lực lao động không ngừng gia tăng, đã tăng tới 45 triệu người. Cũng giống như Trung Quốc, nhà nước Việt Nam không có một hệ thống an sinh xã hội. Công nhân hãng xưởng bị mất việc chỉ biết quay về nông thôn và sống dựa vào gia đình họ hàng. Nhưng những người nông dân càng rơi vào tình trạng khó khăn hơn khi không nhận được tiền từ các công nhân hãng xưởng gởi về nữa. Giá cả của nông sản như lúa gạo và cà phê lại đang bị giảm sụt.
Nhiều kinh tế gia tin rằng những gì Việt Nam cần, cũng như Trung Quốc, không phải là những phương cách để duy trì đầu cung mà là sự khuyến khích gia tăng những nhu cầu nội địa: không chỉ nhằm ở đầu tư vào cơ sở hạ tầng, mà còn ở các ngành y tế và giáo dục, nhắm cả vào những số tiền tiết kiệm đã kềm hãm sức mua của người tiêu dùng. Tổng sản lượng Quốc gia của Việt Nam tăng 6.2% năm 2008, một tốc độ chậm nhất trong 9 năm qua. Hầu hết các nhà quan sát, gồm cả Quỹ Tiền tệ Quốc tế, cho rằng năm nay Việt Nam may mắn lắm mới đạt được 5%. Nhưng mục tiêu của chính phủ đật ra vẫn là 6.5%, và Nguyễn Tấn Dũng, Thủ tướng, đã đoán là nền kinh tế sẽ bắt đầu phục hồi sớm vào đầu Tháng Năm. Tình hình của những tuần qua cho thấy ước đoán của ông ta nghe có vẻ như là của người bán mỡ rắn hơn là máu rắn. Nguồn: The Economist, ngày 5/5/2009
Nguyễn Văn Hiệp chuyển ngữ
|
• 
