|
Cuộc họp Á-Âu : vấn đề hội nhập
Hội nghị Á-Âu lần 5 sẽ nhóm
họp tại Hà Nội trong hai ngày 8 và 9 tháng 10-2004 để bàn về các vấn đề :
hợp tác kinh tế giữa hai lục địa, toàn cầu hóa, khủng bố và chính trị quốc
tế.
Trên nguyên tắc sự kiện
này sẽ tạo cơ hội để Việt Nam hòa nhập hơn vào cộng đồng quốc tế, và dĩ
nhiên đó cũng là hướng đi mà mọi người Việt Nam đều mong muốn cho đất nước.
Nhưng trên thực tế, tốc độ hội nhập sẽ chậm lại, thậm chí ngưng trệ nếu
những nghĩa vụ mà chính phủ Việt Nam đã cam kết với cộng đồng quốc tế không
được thực hiện một cách đầy đủ và thành thật.
Điều 1 của Hiệp định hợp
tác giữa Cộng Đồng Châu Âu và nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam (tháng
7-1996) ghi như sau : "Tôn trọng nhân quyền và những nguyên tắc dân chủ
là nền tảng của sự hợp tác giữa các bên và của những điều khoản trong hiệp
định, và là yếu tố cốt yếu của hiệp định". Tuy vậy cả hai yếu tố
căn bản của sự hợp tác trong bản hiệp định này là nhân quyền và những nguyên
tắc dân chủ đều đã không được phía Việt Nam thực thi như đã cam kết.
Việc bắt bỏ tù những
tiếng nói không cùng quan điểm với chính quyền như Lê Chí Quang, Phạm Quế
Dương, Trần Khuê, Phạm Hồng Sơn, Nguyễn Vũ Bình, Nguyễn Đan Quế... là những
bằng chứng vi phạm nhân quyền trầm trọng của chính quyền cộng sản Việt Nam
đối với công dân. Những người này đã chỉ bày tỏ sự bất đồng chính kiến với
chế độ một cách ôn hòa, trong khuôn khổ pháp luật của nước Cộng Hòa Xã Hội
Chủ Nghĩa Việt Nam, và đặc biệt là họ chưa bao giờ chủ trương đấu tranh bạo
lực để lật đổ chính quyền.
Đối với những nước đang
có những cơ chế sinh hoạt dân chủ như Cộng Đồng Châu Âu, đây là một điều khó
có thể tưởng tượng được. Vì trong bất cứ một chính quyền dân chủ thực thụ
nào, một đặc tính rất phổ cập là phải có hệ thống lập pháp, hành pháp và tư
pháp độc lập với nhau, thường được gọi là tam quyền phân lập. Đó là tính ưu
việt của cơ chế vận hành được thực tiễn chứng minh bởi vì nó vừa mang chức
năng kiểm soát và cân bằng quyền lực, vừa giúp diệt trừ tham nhũng, bảo đảm
các quyền công dân căn bản (quyền tự do ngôn luận, quyền tự do hội họp và
lập hội, quyền tự do ứng cử và bầu cử...). Hiện nay những nguyên tắc dân chủ
này chưa có ở Việt Nam. Các cấp lãnh đạo của đảng cộng sản vẫn nhân danh
những cụm từ mà họ thừa hiểu là không có một nội dung nào (chuyên chính vô
sản, độc quyền lãnh đạo...) để tiếm đoạt các quyền công dân căn bản của mọi
công dân Việt Nam, mà mục đích thầm kín duy nhất là để dễ bề tham nhũng.
Do đó, về mặt ngoại giao,
chính quyền cộng sản Việt Nam luôn có những biện luận quanh co cho những
việc làm sai trái của mình, nhưng biên độ của những lấp liếm này rất là giới
hạn. Một ví dụ là Bộ ngoại giao Hoa Kỳ vừa qua đã liệt Việt Nam vào hạng
những "nước đáng quan ngại đặc biệt" (Country of Particular Concern, CPC),
vì những thành tích sách nhiễu và đàn áp tôn giáo của mình.
Theo Luật Tự Do Tôn Giáo
Quốc Tế của Hoa Kỳ ban hành năm 1998 thì biện pháp buộc ngành hành pháp, cụ
thể là Bộ ngoại giao Mỹ, áp dụng đối với nước vi phạm có thể là từ "phản đối"
tới "cấm chính phủ Hoa Kỳ mua hay bán bất cứ dịch vụ hay sản phẩm nào với
bất cứ chính quyền, cơ quan, hoặc viên chức nào liên hệ đến việc vi phạm tự
do tôn giáo". Mặc dù đây chỉ là một bản phúc trình nội bộ thuộc lập pháp
Hoa Kỳ nhằm làm cơ sở pháp lý để Bộ ngoại giao chú trọng thêm trên kênh
ngoại giao về tôn giáo, nhân quyền đối với nước có vấn đề, nhưng hậu quả là
Việt Nam sẽ gặp khó khăn hơn để trở thành một đối tác đáng tin cậy cho những
hợp tác dài hạn với cộng đồng các nước dân chủ tiến bộ. Trong khi thất
nghiệp vẫn còn là một vấn đề nhức nhối cần được giải quyết gấp, nguồn lao
động đông đảo và nhiều kỹ năng của Việt Nam vẫn mãi bị ứ đọng vì thiếu đầu
tư quốc tế và thị trường thế giới.
Không riêng gì chế độ
cộng sản Việt Nam, việc không tôn trọng nhân quyền và những nguyên tắc dân
chủ là bản chất không thể nào khác hơn của các chế độ độc tài, với hệ quả
tất yếu là đàn áp các tiếng nói đối lập, khống chế mọi sinh hoạt của xã hội
dân sự. Do đó sự hội nhập với cộng đồng quốc tế của Việt Nam chỉ có thể mạnh
mẽ, trọn vẹn và được bảo đảm chỉ khi nào đất nước có được một nền dân chủ đa
nguyên.
Dân chủ hóa là một bắt
buộc lịch sử để có phát triển. Cộng đồng người Việt hải ngoại với hơn ba tỷ
USD gởi về nước mọi năm có trọng lượng của một siêu cường kinh tế đối với
Việt Nam. Trọng lượng đó tiếc thay vẫn chưa sử dụng được vì người Việt hải
ngoại vẫn còn quá phân tán, chưa có một tiếng nói chung và cũng chưa có một
lực lượng dân chủ đủ tầm vóc và uy tín để đề nghị những thái độ phải có
trong mọi trường hợp. Nhưng Việt Nam còn một sức mạnh khác quan trọng hơn
nhiều và chưa vận dụng được, đó là tuổi trẻ. Những người dưới 35 tuổi hiện
nay chiếm quá 2/3 dân số. Những thất vọng liên tục đã khiến họ trở thành
chán nản và thụ động. Họ cần ý thức rằng đất nước sẽ chỉ vươn lên được và họ
sẽ chỉ có tương lai nếu có dân chủ. Họ phải gia nhập cuộc vận động dân chủ
vỉ tương lai của chính họ.
Những lời chia sẻ này đặc
biệt xin được gởi đến các bạn trẻ trong và ngoài nước, nhân cuộc họp Á-Âu
được tổ chức tại Việt Nam. Một việc làm cụ thể là chúng tôi kêu gọi đồng bào
gởi thư - xin đọc mẫu thư trên Website Thông Luận : www.thongluan.org - đến
những người trách nhiệm của Liên Hiệp Châu Âu, nhắc nhở họ đừng quên đặt vấn
đề với chính quyền cộng sản Việt Nam trong cuộc họp này về nhân quyền và
những nguyên tắc dân chủ, đặc biệt là ngăn chặn những tiếng nói và giam giữ
những người không cùng chính kiến.
Nguyễn Văn Hiệp
(Charlotte)
|