|
Từ năm 1995 đến nay, theo nhận định thông thường, số phận nước Việt Nam đang
ở trong tay hai quốc gia siêu cường tư bản: tư bản xanh là Hoa Kỳ, và tư bản
đỏ là Trung quốc. Rồi đồng tiền liền với chính trị, và một khi mà đồng tiền
đã được nhất nguyên hóa đưới chiếc đồng đôla xanh thì mọi cơ chế chính trị
trên toàn cầu nói chung và tại Việt Nam nói riêng cũng đành phải chấp nhận
cái uy lực chi phối có một không hai của nó. Nhà cầm quyền Hà Nội hiện nay
đang thoải mái chấp nhận và triệt để khai thác cái gọi là thực trạng của
thời cuộc đó để tồn tại. Lối nhận định này phản ảnh một phần nào hiện thực
chính trị trên thế giới và riêng tại Việt Nam. Song trên thực tế không chắc
hẳn là như vậy. Các hiện tượng phản chứng đang xảy ra ngay tại nhiều quốc
gia nghèo đói đã dần dần phát hiện một sức đề kháng mãnh liệt từ những lớp
người không còn gì để mất. Nhân đó, chúng ta nên đặt lại câu hỏi: Người dân
Việt Nam, ngay trong số phận nghèo nàn, còn có thể làm được gì cho quê hương,
cho đất nước mình? Mục đích của bài viết này là tìm một câu trả lời thích
đáng cho câu hỏi đó:
Tôi viết bài
này nhân đọc một bài nhận định thời cuộc Việt Nam của ông Nguyễn Duy Hinh,
nhan đề: Đi tìm một phương án giải trừ CSVN. Bài phân tích này quá
đầy đủ, không cần phải thêm bớt gì cả. Duy chỉ có hai chữ làm tôi giật mình
và hứng khởi, hai chữ ấy là: Dấn Thân! nó nằm ở hàng cuối của
bài viết, ông nói: '' Chúng ta không thể ngồi yên chờ phép lạ. Phải tạo
lấy thời thế! Người Việt hải ngoại, trẻ cũng như già, phải dấn thân
vậy thôi!'' Vậy mấy câu hỏi phải được trả lời dứt khoát là: dấn thân là
gì? dấn thân cho ai? và dấn thân bằng cách nào?
Dấn thân là
gì? - dấn thân tức là dốc toàn lực lao vào hoạt động, bất chấp gian
nan nguy hiểm. Trước kia, những người đã dấn thân bất chấp mạng sống mình
cho một chính nghĩa mà họ tin tưởng là Nguyễn Bá Học, Phạm Hồng Thái, Nguyễn
Tường Tam v.v.. Hiện nay, những người đã dấn thân thật sự: ở trong nước có
các ông Nguyễn Đăng Quế, Phạm Hồng Sơn, Lê Chí Quang, Trần Dũng Tiến, Nguyễn
Vũ Bình, các cha Nguyễn Văn Lý, Nguyễn Văn Lợi, Chân Tín, G.S. Nguyễn Ngọc
Lan v.v. Số những người này ngày càng nhiều thêm lên. Ở quốc ngoại trước kia
có các ông Hoàng Cơ Minh, Nguyễn Văn Bá, Hoàng Duy Hùng, Phạm Anh Dũng, nay
còn có con người bất khuất Lý Tống. Dấn thân còn là trường hợp những người
dám xả thân lãnh trách nhiệm đứng mũi chịu sào, tổ chức những cao trào chính
trị có tầm vóc thiết lập những lực lượng tranh đấu để dần dần gây được vài
thành quả ngoạn mục tại trong nước. Cũng gọi được là dấn thân, tuy ở tầm mức
khiêm tốn hơn, đấy là trường hợp những nhà báo, những người viết văn dùng
tên thật của mình, dám đưa ra ánh sáng những sự kiện thiết thực, được minh
chứng rành mạch nhằm gây một tác động mạnh trên thời sự, bất chấp những đe
dọa từ các lực lương trong bóng tối. Tại đây tôi muốn nhấn mạnh đến phương
thức dấn thân này.
Nay thời
cuộc đang xoay vần biến chuyển từ trạng thái bức xúc đến chuyện thông thường
hóa(banaliser) mọi trạng huống mà hệ quả là chiết giảm tầm mức đòi hỏi những
hành động tích cực, hạn chế thành quả của mọi phương sách đối phó. Hiện nay
tại hải ngoại, một hiện tượng mà mọi người đều cảm nhận được là số lượng các
tờ báo đấu tranh ngày càng chết mòn chết yểu đi, một phần vì thiếu các
phương tiện tài chánh yểm trợ, phần còn lại là do những điều kiện làm ăn
sinh sống bức xúc hơn, hoặc béo bở hơn, khiến những người trước kia tích cực
dấn thân vì một chính nghĩa, nay lại dồn hết tâm sức vào chuyện làm ăn, hốt
bạc. Vấn đề dấn thân tại đây lệ thuộc vào điều kiện quảng bá tư tưởng, nói
nôm na là vấn đề ''đầu tư văn hóa'' trong đại chúng, liên hệ đến tiền tệ, mà
ở đây tiền là tệ. Do đó, tình trạng xuống cấp trong công cuộc đấu
tranh vì chính nghĩa đưa đến hệ lụy một cuộc diễn biến hòa bình đảo ngược.
Trong một bài trước đây, tôi đã bàn đến hiện tượng ''siêu thị văn học'' hải
ngoại. Nói đến ''siêu thị văn học''
tôi muốn ám chỉ thị trường báo biếu: một thị trường văn học béo bở. Số lượng
báo biếu người Việt hải ngoại nay có thể chiếm đến 2/3 khối lượng thông tin
trên diễn đàn người Việt. Báo biếu vốn là một phương tiện làm ăn, nó lệ
thuộc khách hàng quảng cáo, do đó đang dần dần biến thành những tập quảng
cáo cho các xí nghiệp, các tiệm ăn, các phòng khám bệnh, phòng luật sư, tiệm
thuốc, tiệm Neo, tiệm chạp phô v.v. rồi các bài viết chỉ còn là một ''cớ''
để được gọi là tập san thôi. Trong các tập báo biếu những trang quảng cáo có
thể chiếm từ 45% đến 72% của tổng số
trang.
Thị trường báo biếu là một ''siêu thị văn học'' trong ấy văn chương và mắm
muối lẫn lộn, không mấy ai còn nhìn ra được các bài viết nữa. Các bài viết
không phải tuân theo lập trường của ban biên tập nữa, ban biên tập đã mất
hết lập trường rồi, chỉ phải duồng theo thị hiếu của khách hàng quảng cáo
khiến những người muốn dân thân vào cuộc tranh đấu bằng ngòi bút không còn
chỗ đứng nữa.
Vậy nay đã đến lúc mỗi người Việt cần đăt lại câu hỏi: dấn thân cho ai đây?
Dấn thân cho ai
đây? cho Nước Việt Nam? cho quê hương Việt Nam? hay cho cá nhân mình? Cho
Nước Việt Nam
ư? Nước Việt Nam
chỉ là chính quyền Hà Nội, gồm có Đảng và lực lượng đàn áp của Đảng, tất cả
không đến 10% dân số. Còn quê hương Việt Nam gồm có 90% người dân còn lại
đang chịu quyền cai trị, bóc lột và hệ thống đàn áp của Đảng. Sự thật Việt
Nam hiện nay là như vậy. Rồi một sự thật nhãn tiền khác mà chúng ta không dè
là từ năm 1995 đến nay, sự dấn thân đã xoay chiều: số đông người Việt hải
ngoại đã ''dấn thân'' đầu tắt mặt tối làm thật nhiều tiền, rồi để dành một
phần lớn chuyển về Việt Nam làm ăn, phần còn lại để san định cơ ngơi tại nơi
quốc gia mình cư trú. Theo một vài số liệu gần đây, số tiền hàng năm người
Việt hải ngoại gởi về Việt Nam đã vượt quá con số ba tỷ đô la! Chắc hẳn nếu
chúng ta nhất trí không gởi tiền về, cũng không về Việt Nam thì chỉ trong
vòng một năm thôi, chế độ Hà Nội sẽ lâm nguy để rồi có thể phải tự sát.
Nhưng... đấy là chuyện hoang đường. Người Việt Nam còn mãi lệ thuộc vào một
''văn hóa'', một loại văn hóa trong dấu ngoặc kép, nghĩa là một loại văn hóa
phi văn hóa, nếu gọi rằng ăn xin là văn hóa, chịu lệ thuộc kẻ khác là văn
hóa. Cái văn hóa di truyền qua 85 năm đô hộ ngoại bang và 65 năm đô hộ bản
địa ấy đang còn hành hạ quê hương Việt Nam! Tình trạng lệ thuộc vốn là tình
trạng của các nước thuộc địa, chậm tiến, nhược tiểu. Nước Việt Nam chúng ta
là như thế suốt 150 năm nay, và sẽ còn là như thế mãi, nếu không có gì thay
đổi trong não trạng, trong tâm tư con người. Thật ra, tại hải ngoại, chúng
ta đang bị ràng buộc chặt chẽ ở cái thế chẳng đặng đừng: trường hợp những
người còn để lại những cha mẹ, anh chị em, bà con, cần được cấp dưỡng. Để
quay lại con số 3 tỷ bạc gởi về Việt Nam mỗi năm, tôi làm một con tính đơn
giản: để cấp dưỡng cho hai bà chị nghèo, cứ hàng năm tôi gởi về bên nhà 5
lần $200, tức là $1000/năm. Giả thử tại hải ngoại có 1 triệu người Việt như
tôi thì số tiền gởi về VN mỗi năm để giúp bà con nghèo là 1 tỷ đôla. Đấy chỉ
nói đến trường hợp chẳng đặng đừng. Hai tỷ còn lại là số tiền những người về
VN hàng năm hai ba bận, mang về mỗi bận từ 5 đến 10 nghìn, để mua đất, cất
nhà, đầu tư buôn bán: đấy là chưa nói đến những món tiền đầu tư trực tiếp
hay gián tiếp dưới tư thế ngoại nhân vào kỹ nghệ VN, tính gộp lại cũng thêm
được vài tỷ nữa! Những số tiền này trực tiếp rót vào hệ thống kinh tài của
Đảng, đấy là một loại dấn thân đảo ngược tạo nên một loại diễn biến hòa bình
đảo ngược.
Vậy nay dấn thân
để làm gì? Đối tượng tối hậu vốn là để giải thể chế độ cộng sản. Chắc mọi
người đều nghĩ như thế. Ngay những người gởi vốn đầu tư về nuôi sống Đảng,
họ vẫn biện minh là để vỗ béo Đảng như vỗ béo một con lợn, rồi sẽ có ngày
giết thịt. Họ gọi đấy là chiến tranh kinh tế, tức là đưa vốn đầu tư tư nhân
về để lập xí nghiệp tư nhân để đối đầu với các xí nghiệp nhà nước, nhằm dần
dần tước mất độc quyền thương mãi của Đảng! Hình thức đấu tranh kinh tế này
chẳng khác gì tống được cả thành phố Paris vào một lọ chai vậy! Tại nước Nga,
tập đoàn Poutin - Sourkov nay đã gọi là ''thắng'' khối cựu cộng sản Nga bằng
chiến tranh kinh tế theo lối này. Để thắng, tổng thống Poutin đã dùng mọi
thủ đoạn cố hữu của bộ chính trị Nga-sô trước đó, kể cả việc chế ngự được
Quốc hội Douma, như CSVN chế ngự quốc hội Việt Nam, để nắm được tất cả mọi
quyền bính về tay mình. Vậy câu hỏi được đặt ra là, phải dấn thân bằng cách
nào? Bây giờ chỉ còn lại một phương sách là đấu tranh chính trị, với tất cả
mọi thủ đoạn chính trị kiểu Poutine, rồi ai nắm được thế thượng phong, người
ấy thắng.
Dấn thân
trong thực tại Việt Nam là mở một trận chiến chiến tranh chính trị giữa
người Việt trong và ngoài nước. Cho đến nay, tại hải ngoại, tuy mục tiêu tối
hậu, là giải thể chế độ Hà Nội, nhưng chưa có một đồng thuận nào giữa các
lực lượng chính trị về sự chọn lựa một phương sách duy nhất nhằm đạt được
mục tiêu đó. Vấn đề mấu chốt cần được giải quyết trước khi bàn về một mặt
trận chiến tranh chính trị duy nhất: đấy là vấn đề ranh giới quốc - cộng.
Câu hỏi được đặt ra vốn là: Ai là người quốc gia? Ai là người cộng sản. Song
từ 1995, Hoa kỳ hủy bỏ cấm vận và cho phép người cộng sản Việt Nam được tư
do xâm nhập các cộng đồng người Việt quốc gia, nhân cơ hội này, sự kiện kẻ
ra đi người trở lại đã khiến làn ranh giới quốc - cộng ngày càng mờ nhạt
dần đi. Cục diện tranh đấu đã dần dần biến chuyển đến mức mà hai câu hỏi
trên đây đã nhập thành một câu hỏi duy nhất: làm sao xóa bỏ được làn ranh
giới quốc cộng để mọi người từ trong đến ngoài nước có thể cùng nhau xây
dựng một xã hội công dân đúng theo định nghĩa xác thực của nó. Xây dựng một
xã hội công dân? đúng vậy! Nhưng một xã hội công dân, theo đúng định nghĩa
của nó, là một xã hội tự do, dân chủ. Không thể một mặt, chủ trương xây dựng
một xã hội tự do, dân chủ, mặt khác xóa bỏ làn ranh giới quốc - cộng. Trong
một dịp thảo luận về vấn đề này, khi tôi đặt vấn đề như thế thì có một nhân
vật đặt ngay câu hỏi:" Tại sao chúng ta không chịu nắm thế thượng phong
dấn thân tích cực mở một cuộc diễn biến hòa bình đang khi xu thế quốc
nội và quốc tế có lợi cho mình và bất lợi cho cộng sản? Chính cộng sản biết
và sợ diễn biến hòa bình, vì họ không còn cơ sở ý thức hệ cũng như thời cơ
thuận lợi như trước đây. Thiên thời địa lợi, nhân hòa, cả ba điều tuột dần
ra khỏi bàn tay họ cho dù họ đang nắm cả đất nước trong tay. Nhìn vào cung
cách họ làm, ta thấy rõ là họ đang loay hoay tìm thế gỡ gạc. Thay vì đấu võ
mồm và sát phạt nhau, lẽ ra người quốc gia phải chuẩn bị tích cực đương đầu
với những thử thách trước sau gì cũng xảy ra: cộng sản bắt buộc phải chấp
nhận chơi trò đấu tranh chính trị với người quốc gia thôi ". Nếu nhìn
lại lực lượng các đảng phái chính trị tại quốc ngoại hiện giờ thì cuộc đấu
tranh chính trị phải được bắt đầu và được giải quyết tại đây trước khi bàn
đến đấu tranh chính trị tại Việt Nam với đảng cộng sản!
Mục tiêu tối
hậu của cuộc đấu tranh chính trị tại quốc nội là xây dựng một xã hội công
dân, tức là một xã hội trong ấy mọi người đều có tự do cho mình và trọng tự
do của người khác. Song tự do, dân chủ không phải là những món quà từ trên
trời rơi xuống mà nhận được: đấy là cả một bài học lịch sử phải đem thực
hành từ thế kỷ này sang thế kỷ khác. Nước Pháp đã trải qua hai thế kỷ đổ máu
và nước mắt với hàng trăm ngàn người đã dấn thân và bị vùi dập mới đạt được
kết quả ngày hôm nay. Nước Việt
Nam
rồi đây cũng sẽ có tự do, rất có thể là một thứ tự do được xếp đặt từ bên
ngoài, nghĩa là một thứ tự do làm quà tặng cho những lớp người khá giả, sẽ
không đến 20% dân số. Rồi đây cuộc diễn biến hòa bình tại Việt Nam chỉ là
một hiện tượng kinh tế chính trị đến từ nước ngoài làm gia tăng dần tỷ số
của những người được hưởng tự do thật sự, từ 20%, đến 30% v.v. kể từng thập
niên, nghĩa là con số những người đã được thoát cảnh cầu lụy, xin xỏ. Từ giờ
đến đó sẽ không ít những người phải dấn thân và chịu nhiều khổ cực cay đắng,
chịu cảnh tù đày khốn đốn. Đấy là những người đã, hoặc đang hy sinh tự do
của bản thân mình để mưu cầu tự do và dân chủ cho người khác.
Bửu Sao
Tết Giáp Thân 2004 |